نسخه شماره 2011 - 1387/11/21 -

 بهترين برنامه ريزي براي دوره امتحان  
نويسنده : محمد اخباريون - عليرضا نظامي

به عنوان يک دانش آموز خوب، با تدبير و آينده نگري سعي کنيد نه تنها در دوره امتحانات، بلکه درطول سال و فراتر از آن براي تمام دوران تحصيل خود هدف و برنامه داشته باشيد; زيرا هدف مثل چراغ پرفروغي است، که مي تواند شما را از تمام تاريکي ها به راحتي عبور دهد و به سر منزل مقصود برساند. آنچه در زمان امتحانات مهم است، حداکثر استفاده از وقت مي باشد. برنامه زمانبندي براي دوره امتحانات بايد بسيار منطقي و اصولي باشد; زيرا اين مدت، حساس ترين روزها در طول تحصيلي بوده و زمان بناي زيرساخت هاي سال تحصيلي آينده و از همه مهم تر، تلاش براي  بالا آوردن سطح معدل جهت ورود به دانشگاه است.
فرض را بر اين مي گذاريم که شما يک دانش آموز کلاس دوم رشته علوم انساني هستيد. آموزشگاه اين برنامه را براي رشته شما طراحي نموده است و فعلا در دست شماست! امروز هم بيستم ارديبهشت است و شما چنين برنامه اي را پيش رو داريد:
تاريخ  درس         
3/1   ديني
3/3  رياضي
3/4  ادبيات
3/7   اقتصاد
3/9                        زبان انگليسي
3/12   تاريخ
3/16   جغرافيا
3/19   عربي
3/22                       جامعه شناسي
3/24         زبان وادبيات فارسي
شما از فردا ديگر به مدرسه نمي آييد و قرار است که خود رابراي امتحانات آماده کنيد. ابتداي امر کاري که انجام مي دهيد اين است که، در جلوي هر يک از درس ها تعداد ساعات لازم براي مطالعه را، جهت کسب نمره خوب و عالي بنويسيد.
مثلا براي: ديني 40 ساعت، زبان انگليسي 30 ساعت، جامعه شناسي 20 ساعت، رياضي 60 ساعت، تاريخ 50 ساعت، زبان و ادبيات فارسي 30 ساعت ادبيات، 30 ساعت جغرافيا، 30 ساعت اقتصاد، 20 ساعت و  عربي، 30 ساعت وقت لا زم داريد.
 در مرحله اول، مشخص گرديد که شما چه ميزاني از زمان را براي مطالعه دروس احتياج داريد. حالا  کل مدت زماني که شما لا زم داريد، عبارت از:
340 = 30+ 20+30+30+30+50+60+20+30+40
پس شما کلا.  34 ساعت وقت لا زم داريد.
 در مرحله دوم، از روز بيست ارديبهشت تا بسيت و سه خرداد برنامه تان را اين چنين تنظيم کنيد:
برنامه من به سه قسمت صبح، ظهر و بعدازظهر تقسيم مي شود. خوب حالا  صبح از چه ساعتي شروع کنم؟ اين اختيار با شماست.
فقط سعي کنيد هر برنامه اي که مي ريزيد، در طول روز حداقل 9 ساعت مطالعه داشته باشيد.  مثلا  اگر صبح ديرتر شروع مي کنيد، بايد شب بيشتر بخوانيد يا برعکس، اگر صبح زود شروع مي کنيد مي توانيد شب ها زودتر دست از مطالعه برداريد ولي اگر مي توانيد بيشتر بخوانيد اشکال ندارد تا دوازده ساعت هم مي توانيد برنامه ريزي کنيد چون اين برنامه حداقل چهارده ساعت را در خودش جاي مي دهد دو ساعت قبل از صبح، چهار ساعت صبح، چهار ساعت بعدازظهر چهار ساعت شب.
اين برنامه با دليل منطقي و مطالعه استاندارد زمانبندي و تنظيم شده است حالا  فکر کنيد شما مي خواهيد از ساعت هشت صبح شروع کنيد. اشکال ندارد. فقط مطالعه شما نبايد يکسره و از صبح تا ظهر باشد. بلکه از ساعت 8 تا 8/45 دقيقه مي خوانيد. حتما يک ربع استراحت کنيد و دوباره از 9 تا 9/45 - 10 تا 10/45 و 11 تا 11/45 دقيقه. به اين ترتيب در هنگام صبح شما چهار ساعت مطالعه کرده ايد. البته مي توانيد سه ساعت هم برنامه ريزي کنيد. اختيار در دست شماست. حالا  بايد دو الي سه ساعت استراحت ميان برنامه باشد که مطالعات شما در ذهن شما بايگاني گردد. بنابراين راحت استراحت مي کنيد وساعت سه شروع مي کنيد. دوباره 3 تا 3/45 - 4 تا 4/45 - 5 تا 5/45 و 6 تا 6/45 باز اين جا مي توانيد سه ساعت مطالعه کنيد و دوباره دست از مطالعه برداريد. حدود دو الي سه ساعت استراحت کنيد و نماز بخوانيد شام بخوريد و با خيال آسوده از ساعت 9شروع کنيد. اگر شما صبح و بعدازظهر هشت ساعت خوانده باشيد اين جا راحت تر هستيد، يعني زمان کمتري مي خواهيد ولي اگر صبح و بعد ازظهرش شش ساعت مطالعه کرده باشيد اين را بايد در ساعات شب جبران کنيد. مثلا  9 تا 9/45 - 10 تا 10/45  و ... پس در يک روز تعداد ساعات مطالعه شما با اين برنامه يازده ساعت شده است. حالا  ببينيد از روز بيستم ارديبهشت تا روز اول خرداد چند روز وقت داريد. دوازده روز، پس از 132= 11*12. پس 132 ساعت در روزهاي قبل از امتحان وقت داريد و بعد محاسبه کنيد روزهاي تعطيل بين دو امتحان چه قدر وقت داريد. به مدت سيزده روز هم در اين جا وقت داريد; 143=11*13 و جمعا 275=132+143 ساعت وقت فعلا  موجود داريد. پس شصت و پنج ساعت ديگر وقت لا زم داريد که بايد به ساعت هاي بعد از امتحان صبح اختصاص داده شود. مثلا  شما صبح ساعت 10 امتحان داريد. تا ظهر لا زم نيست هيچ فرصت مطالعه داشته باشيد. از بعد از ظهر شروع مي کنيد. حداقل 7 تا 8 ساعت فرصت داريد; 8 روز، روزي 8 ساعت مطالعه در مجموع 64=8*8 ساعت مي شود. حالا  339=64+275 ساعت وقت داريد که دقيقا بازماني که خودتان نياز داشتيد برابر است. پس حالا  با خيال راحت و بدون هيچ ناراحتي درس ها را در ساعت هاي مقرر مي گنجانيم.
ابتدا به سراغ درس ديني مي رويم. براي درس ديني 40 ساعت لا زم داشتيم، پس چهار روز قبل از امتحان را به درس ديني اختصاص مي دهيم; يعني روزهاي 31-30-29-28 ارديبهشت. بعد از درس ديني به سراغ درس رياضي مي رويم که 60 ساعت وقت لا زم دارد. در اين جا بعد از امتحان ديني  8 ساعت وقت داريم و روز قبل از رياضي هم 11 ساعت وقت داريد پس 19 ساعت وقت اين جا موجود است براي 40 ساعت باقي مانده به سراغ روزهاي قبل از امتحان مي رويم; يعني روزهاي 27-26-2524 ارديبهشت وضعيت درس رياضي هم مشخص شد. حالا  سومين امتحان ادبيات است و براي آن 30 ساعت لا زم بود. روز امتحان رياضي 8 ساعت وقت موجود است و بقيه ساعت ها را به روزهاي 23 و 22 ارديبهشت اختصاص مي دهيم تا درس ادبيات نيز تکليفش مشخص گردد. چهارمين امتحان اقتصاد است و 20 ساعت وقت لا زم دارد و براي درس اقتصاد بعد از ادبيات 29 ساعت وقت داريد، 20 ساعت آن; يعني دو روز را به درس اقتصاد اختصاص مي دهيد و 9 ساعت آن را فعلا  خالي مي گذاريم. به سراغ درس زبان انگليسي مي رويد که 30 ساعت وقت مي خواهد که بعد از امتحان اقتصاد 8 ساعت و روز ما قبل انگليسي هم 11 ساعت که جمعا 19 ساعت مي شود و در همين فرصت از 9 ساعت باقيمانده درس اقتصاد استفاده مي کنيد.
به سراغ ششمين درس که تاريخ است مي رويم. براي درس تاريخ 50 ساعت وقت لا زم بود که قبل از امتحان 30 ساعت وقت موجود است و 20 ساعت باقيمانده را به روزهاي 21 و 20 ارديبهشت اختصاص مي دهيم. هفتمين درس جغرافياست که 30 ساعت مي خواهد. قبل از درس جغرافي حدود 40 ساعت زمان موجود است 30 ساعت آن را به جغرافي اختصاص داده و 10 ساعت باقيمانده را فعلا  ذخيره نگه مي داريم. براي هشتمين درس، يعني عربي 30 ساعت وقت لا زم بود که زمان لا زم را قبل از آن امتحان داريم و هيچ مشکلي نيست. براي نهمين امتحان، جامعه شناسي، 20 ساعت وقت لا زم بود که خودش 30 ساعت وقت دارد و 10 ساعت را ذخيره مي کنيم. بعد به سراغ آخرين درس يعني فارسي مي رويم که 30 ساعت لا زم دارد که فرصت خودش با احتساب 10 ساعت وقت ذخيره کافي  مي باشد. ملا حظه کرديد که چه قدر راحت و آسان وقت ها را تنظيم نموده و هيچ کم و کسري هم نداشتيم، بي خوابي هم نکشيديم و اضطراب، ترس و دلهره هم به سراغ ما نيامد. اين برنامه ريزي يک هنر است. سعي کنيد همراه با خانواده وقت ها را تنظيم کنيد; اما ذکر چند مطلب در خصوص اين برنامه خالي از لطف نيست:
1- اگر درسي را مي خوانيد و فکر مي کنيد وقت زياد داريد، فورا به درس هاي بعدي نگاه کنيد و به آنها اختصاص دهيد.
2- اگر حس کرديد براي درسي وقت کم داريد، برنامه امتحان را در صبح و شب حداکثر 4 ساعت افزايش دهيد.
3- اگر ساعت 10 صبح امتحان داشتيد، مي توانيد صبح ها حداقل 3 ساعت وقت ذخيره کنيد.
4- تمام خانواده را در جريان برنامه خود قرار دهيد، که از ساعت هاي مطالعه شما مطلع باشند.
5- بامادرتان برنامه را هماهنگ کنيد که وضعيت صبحانه، ناهار و شام با برنامه تداخل نداشته باشد.
6- اگر در درسي يک ساعت را از دست داديد، حتما شب يا صبح زود جبران کنيد.
7- هيچ يک از برنامه هاي جانبي را در حين امتحان انجام ندهيد. مثلا باشگاه يا کلاس بدن سازي يا زبان.
8- در طول برنامه حتما از تغذيه خوب استفاده کنيد تا خسته نشويد.
9- مسافرت هاي غيرضروري و داخل شهري را هم کنسل کنيد. مثلا  وقتي براي خريد يک گوشي به مرکز شهر مي رويد و ترافيک چندين ساعت شما را در کام خود فر مي برد، شما در برنامه دچار کمبود وقت مي شويد.
10- براي امتحان، مهم ترين منابع کتاب است. وقت خودتان را صرف کتاب هاي متفرقه و جزوه نکنيد.
11- هيچ وقت ميان برنامه خود به تماشاي سريال تلويزيوني ننشينيد; چون ممکن است شما را فريب دهد و وقت را از دست بدهيد. هيچ کس به خاطر نديدن سريال به جهنم نرفته است يا هيچ سوالي از سريال در کنکور نيامده است، فقط بدانيد همه اينها فيلم است.

اوليا و امتحان فرزندان

وقتي که فرزندان شما امتحان دارند، انگار خود شما هم امتحان داريد. سهم پدر و مادر در امتحان بسيار زياد است; يعني نحوه برخورد آنان باعث افت يا ارتقاي نمره فرد در امتحان مي شود. چه بسا يک روش صحيح، عملکرد فرد را تغيير داده و باعث شکوفايي آن شود و يک برخورد ناصحيح فرد را دچار سقوط و نابودي مي کند. تمام فاکتورهايي که در ذيل آمده است، به نوعي در سرنوشت دانش آموزان تاثير دارد که بايد مورد توجه ويژه پدران و مادران قرار گيرد:
1- سعي کنيد فرزند شما از ابتداي سال برنامه ريزي داشته باشد; يعني هر شب بتواند درس هاي روز بعد را درست و صحيح ياد بگيرد، تا درس ها را روي هم انباشته نکند و در شب امتحان همه خانواده ها را دچار استرس و درگيري کند.
اگر نمي توانيد برنامه ريزي دقيق داشته باشيد، طبق نظر يک کارشناس فرزندتان را وادار به برنامه ريزي کنيد; يعني درس و تکليف مثل غذا خوردن باشد و او از همان سال هاي اول مدرسه عادت کند که درس بخواند. اگر چنين کاري نکنيد، شما را اسير مي کند و خسته مي شويد و دايم بايد شعار بخوان، بخوان را بر زبان داشته باشيد و هيچ  گوش شنوايي هم نباشد!
2- در ايام امتحان، سعي کنيد از همان روزي که فرزند شما برنامه امتحاني را مي گيرد، يک برنامه ريزي ويژه امتحان داشته باشيد. معمولا در مدارسي که پيشرفته هستند و مديري با تدبير و توانا دارند، حداقل 10 روز قبل از امتحان، برنامه در دست شما قرار دارد. حالا فرزند شما با يک برنامه امتحاني، حداقل 10 روز هم زمان دارد. مطابق با فصل دوم برنامه ريزي کنيد.
3- حتما سعي کنيد فرزندتان از سوالات سال هاي قبل مطلع شود; يعني با نمونه سوال هاي همين معلم يا دبير آشنا گردد، تا با شيوه سوالات و نحوه امتحان بيگانه نباشد; زيرا ممکن است دبير بيشتر سوالات مفهومي يا سوالات پيچيده را طراحي کند و فرزند شما اصلا از کم و کيف سوالات  مطلع نباشد و دچار مشکل گردد. به دست آوردن سوالات از طريق: مدرسه، دوستان سال قبل، خود معلم و منابع ديگر امکان پذير خواهد بود.
4- عبارت «امتحان داري» را حذف کنيد  و «امتحان کن»، را اضافه کنيد; يعني اينکه هر جا مي رويد، حتي يک کفش مي خريد، به او بگوييد: «امتحان کن، ببين اندازه پايت هست.» «امتحان کن ببين برايت خوب است.» «اين ساندويچ را امتحان کن ببين خوشمزه است»; تا کلمه «امتحان» برايش کاملا عادي تلقي شود و از امتحان هراسي نداشته باشد. در شب هاي امتحان مرتب نگوييد: «تو امتحان داري» «مواظب باش»، «تلويزيون نبين»، «امتحان داري، بيرون نرو»، «امتحان داري...»، تا آنقدر او از امتحان متنفر شود که دچار اضطراب گردد، به او بگوييد: تمام درس هايي که از روز اول سال تا به حال خوانده اي، بايد به طور کلي در يک ورقه جواب دهي، فرقي نمي کند چون همان سوال هايي است که قبلا در کلاس به صورت  کتبي و شفاهي پاسخ داده اي. فقط دقت کن که پاسخ صحيح را بنويسي و ديگر هيچ.
5- اگر فرزند شما تمرکز ندارد، مي توانيد از شيوه هاي مختلف استفاده کنيد:
- برنامه کوتاه مدت براي او پيش بيني کنيد. مثلا به جاي نيم ساعت مطالعه، تا آن زماني مطالعه کند که احساس مي کند حواسش پرت مي شود. ساعات مطالعه او را کوتاهتر، ولي تعداد آنها را زيادتر کنيد; مثلا به جاي 3 تا نيم ساعت 6 تا 15 دقيقه بخواند.
- خودتان با او کار کنيد تا حواسش فقط به شما باشد.
- بعضي مواقع با دوستانش درس بخواند.
- به او از ابتداي سال آموزش دهيد، تا بتواند در روز چندين بار به يک نقطه خيره شود و تا 5 دقيقه تحمل کند.
- يک نقطه سياه روي کاغذ بکشيد وفرزند شما روي صندلي در فاصله 2 متري بنشيند و با نفس عميق کشيدن به نقطه خيره شود.
- يک شاخه گل سرخ را در مقابل چشم هاتان بگذاريد و به آن خيره شويد و فقط به ساخت و ساز، رنگ و برگ هاي گل نگاه کنيد تا 5 دقيقه طول بکشد، دوباره اين کار را انجام دهيد. اين نگاه کمک به تمرکز شما مي کند.
- در روش ديگر شما کاملا آرام و با تمرکز به يک چيز فکر کنيد. مثلا به کلاس خود فکر کنيد. بعد از 3 دقيقه سريع و تند به يک چيز ديگر فکر کنيد و دوباره بعد از يک دقيقه خيلي سريع به يک چيز ديگر فکر کنيد. اين کار را تا 4 مورد انجام دهيد، تا کاملا تمرکز شما زياد شود.
- روش ديگر براي تمرکز، ذکر خداوند است. مثلا به مدت دو دقيقه صلوات بفرستيد; ولي صلوات در ذهن خودتان باشد و اصلا لب نزنيد. آرام آرام خودتان را متوجه خدا کنيد، انگار به سوي خدا در پرواز هستيد. اگر حواستان پرت مي شود، چشم هاتان را روي هم بگذاريد و حس کنيد به آسمان مي رويد، در لابه لاي ستاره ها خدا را پيدا مي کنيد و آن قدر در پي خدا باشيد که احساس کنيد، تمام وجودتان به آرامش رسيده است، آن موقع است که مصداق: «الا بذکر الله تطمئن القلوب» مي شويد; يعني کاملا آرام شده و به تمرکز رسيده ايد.
6- در موقع امتحان مواظب شکم فرزندان خود باشيد، فکر نکنيد که اگر شکم آنان را پر کنيد، آن قدر که نتوانند نفس بکشند، کار خوبي کرده ايد! هرگز! يادتان باشد چه در موقع امتحان و چه در موقع تحصيل، سعي کنيد بي خود و بي جهت متخصص نشويد، غذاي استاندارد و مناسب از روي حساب و کتاب به آنان بدهيد. آنچه مهم است اين است که، 50 درصد يادگيري شما به خاطر کسب اطلاعات صحيح در خصوص تغذيه فرزندان خودتان مي باشد. پس اين مساله را خيلي جدي بگيريد و به دقت مورد مطالعه قرار دهيد.
7- در ايام امتحانات مواظب باشيد به هيچ وجه مشاجره و بحث نکنيد. فقط فکر کنيد سرنوشت يک نفر در حال رقم خوردن است. شوخي نيست، به خصوص اگر فرزند شما در مقطع راهنمايي و دبيرستان درس مي خواند; چون نمرات آنها به نوعي جزو معدل و تاثيرگذار در رشته و کنکور آنان خواهد بود. هيچ دليلي ندارد که شما داد و فرياد کنيد; چون در اين ميان حق يک انسان در زير پاهاتان لگدمال مي شود، در حالي که متوجه نيستيد و فردا بايد جواب خدا را بدهيد. چرا فکر و ذهن فرزند مظلوم و بي گناه خود را دچار اضطراب، پريشاني، نااميدي و درگير فکر منفي مي کنيد، بگذاريد فرزندتان به مدرسه برود، بعد هر چه مي خواهيد دعوا کنيد تا خسته شويد!!
8- طوري وانمود کنيد که احساس کند، او هم بايد احساس مسووليت داشته باشد; يعني بگوييد: نمره اي که مي گيري مربوط به آينده توست پس بايد خودت تلاش کني و «خودت» مواظب باشي. هيچ کس آينده خودش را دست کم نمي گيرد. به او بقبولانيد که تو مسوول کار خودت هستي. بگوييد: پدرت وظيفه اش را انجام مي دهد. من مادر هم که تمام امکانات را فراهم کرده ام و تو بايد بخواني. هيچ کس نمي تواند از خود سلب مسووليت کند. به طور کلي او بايد فکر کند که واقعا مسوول است.
9- اگر فرزندتان ضعيف است، مبادا کسي را مقصر بدانيد. دليلي ندارد که داد بزنيد: معلم تو بد بوده است يا مدرسه مقصر است. اينها همه ترمز دستي حرکت فرزند شماست.


نسخه چاپي ارسال به دوستان