گروه ديپلماسي: مذاکرات ايران با پنج عضو دائم شوراي امنيت و آلمان در ژنو به پايان رسيد. عمده خبرهاي منتشر شده از مثبت بودن مذاکرات حکايت مي کرد به ويژه آن که حضور نماينده آمريکا در گفت وگوهاي ژنو از ديدگاه ناظران به نوعي عقب نشيني کاخ سفيد از موضع پيشين خود مبني بر تعليق غني سازي پيش از مذاکره با تهران تلقي شد. اما ساعاتي پس از نشست، موج تازه اي از اظهارنظرها و موضع گيري هاي طرف مقابل منتشر شد که نشان مي دهد، مذاکرات تنها در شرايطي ادامه خواهد يافت که ايران پاسخ مشخصي به بسته پيشنهادي 1+5 بدهد. به هر روي آنچه مسلم است اين است که قطار هسته اي پس از توقفي کوتاه در ايستگاه ژنو، در چند روز آينده دوباره به راه خواهد افتاد. هر چند هنوز کاملا مشخص نيست که اين قطار باز در سربالا يي تند تحريم ها به راه خواهد افتاد يا در سرازيري تفاهم ايران و غرب.
پنج عضو دائم شوراي امنيت و آلمان يک ماه و اندي پيش، توسط خاوير سولا نا، بسته مشوق هايي به ايران ارائه کردند که در آن امتيازاتي براي تهران در نظر گرفته شود اما پيش شرط اين بسته نيز تعليق غني سازي اورانيوم بود.
ايران پيش از آن، طي ابتکاري بسته پيشنهادي خود را به غرب ارائه داده بود و تاکيد کرد که دو طرف بر مبناي مشترکات دو بسته، مذاکرات را آغاز کنند.
مذاکرات سعيد جليلي، نماينده رهبري در شوراي عالي امنيت ملي و چند عضو ديگر وزارت امور خارجه و شوراي امنيت روز شنبه در ژنو در ادامه رد و بدل شدن هاي دو بسته آغاز شد.
خاوير سولانا، که درجريان مسائل هسته اي تهران طي چند ماه گذشته نقش اصلي داشته است در مورد مذاکرات ژنو مي گويد: مذاکرات سازنده بود اما پاسخي در مورد بسته پيشنهادي غرب دريافت نکرديم. اين جمله سولا نا نشان مي دهد که آنها همچنان بر اين تاکيد دارند که تهران در مورد غني سازي اورانيوم موضع گيري شفافي کند.
اما سعيد جليلي، نماينده رهبري و دبير شوراي عالي امنيت ملي مي گويد: ديپلماسي ايران مانند فرش ايراني است که ميلي متري بالا مي رود اما نتيجه آن قابل تامل است.
ضرب الا جل ها
گفته مي شود طي دو هفته آينده تماس هاي تلفني و احتمالا حضور دوباره اي بين ايران و 1+5 برگزار شود اما اين آخرين نشست از اين نوع و در سطح عالي رتبه خواهد بود. منوچهر متکي، وزير امور خارجه احتمال داده بود که اين مذاکرات در جلسات ديگري نيز ادامه يابد.
نمايندگان آمريکا، روسيه، انگليس و چين پس از پايان مذاکرات تاکيد کرده اند که ايران بايد به سرعت به پيشنهادات پاسخ دهد. روسيه دو هفته فرصت براي ايران در نظر گرفته است، چين خواسته که ايران پاسخ مثبت بدهد و آمريکا نيز هشدارهاي خود را تکرار کرده است.
تعليق; همچنان پيش شرط آمريکا
آمريکا ساعاتي پس از پايان مذاکرات هشدار داد که عدم همکاري دولت ايران با گروه پنج بعلاوه يک به انزواي بيشتر ايران منجر خواهد شد.
وزارت امور خارجه آمريکا اعلام کرد که خاوير سولانا از طرف ايراني خواسته است، پاسخ نهايي اش به بسته مشوق ها را تا دو هفته ديگر اعلام کند.
شان مک کورمک، سخنگوي وزارت امور خارجه آمريکا، در بيانيه خود تاکيد کرده است که دولت ايران بايد بين همکاري يا مقابله يک گزينه را انتخاب کند.
دولت آمريکا ويليام برنز، سومين مقام ارشد در وزارت امور خارجه اين کشور، را به مذاکرات ژنو فرستاده بود.
وزارت امور خارجه آمريکا مي گويد که ويليام برنز در جلسه مذاکره تاکيد کرده است که آمريکا در حمايتش از بسته مشوق هاي پيشنهاد شده به ايران جدي است.
براساس بيانيه وزارت امور خارجه آمريکا، ويليام برنز همچنين بر اتحاد گروه پنج به علاوه يک در برابر ايران تاکيد کرده و بار ديگر، مذاکره هستهاي آمريکا با ايران را منوط به تعليق غني سازي اورانيوم از سوي ايران دانسته است.
وزارت امور خارجه آمريکا روز شنبه گفت که ديپلمات ارشد اين کشور در مذاکرات ژنو با هيچ کدام از ديپلمات هاي ايراني حاضر در اين گفت وگوها به طور جداگانه ديدار و گفت وگو نکرده است.
حضور ويليام برنز، سومين ديپلمات ارشد آمريکا در مذاکرات ژنو، به گمان بسياري از کارشناسان، تغيير در سياست آمريکا در برابر ايران به شمار رفته اما دولت آمريکا اين ارزيابي را رد کرده و مي گويد همچنان بر تعليق غني سازي اورانيوم به عنوان پيش شرط مذاکره با ايران تاکيد دارد.
قرمز يا سبز
معاون وزير امور خارجه روسيه نيز ابراز اميدواري کرد که ايران پس از دو هفته بتواند به پيشنهادات گروه 1+5 پاسخ دهد تا گفت وگو درباره برنامه هسته اي ايران آغاز شود.
سرگئي کيسلياک، معاون وزير امور خارجه روسيه که از سوي اين کشور در مذاکرات ژنو حضور داشت، به خبرگزاري نووستي گفت: ما بسيار اميدواريم که مدت دو هفتهاي که درباره آن با طرف ايراني توافق کرديم، در ايران براي بررسي نهايي پيشنهادات ما مفيد باشد».
کيسلياک همچنين ابراز اميدواري کرد که در اين مدت بتوان به شرايطي قابل قبول براي طرفين جهت آغاز گفت و گو دست يافته و کار روي پيشنهادات 1+5 و ايران را براي حل جامع مساله هستهاي اين کشور به طور جدي آغاز کرد.
وي خاطر نشان داشت: «ما در انتظار پاسخ همکاران ايراني درباره اين خواهيم بود که آيا آماده اتخاذ تدابيري هستند که دست کم سبب تامين ثبات سياسي پيرامون اين اوضاع شوند يا خير» و افزود که اين مي تواند امکان ادامه گفت وگو را فراهم کند.
نماينده روسيه اظهار داشت که گروه 1+5 موضع ايران را درک ميکند، چرا که ديپلماسي، روندي دشوار و پيچيده است و گاهي اعلام پاسخ مشخص «آري» يا «خير»، «قرمز» يا «سبز» دشوار است.
تهديد تحريم
روزنامه تايمز به نقل از وزير امور خارجه انگليس نوشت: تهران بايد دست به انتخاب بزند.
ميلي بند افزود: اگر آنها با پيشنهادهاي ما توافق نکنند ما اعمال تحريم ها را آغاز خواهيم کرد.
ديويد ميلي بند، وزير امور خارجه انگليس گفت: اکنون زمان انتخاب براي ايراني هاست. من قويا از تصميم آمريکا براي اعزام برنز، به اين نشست استقبال مي کنم.
بگوئيد آري
معاون وزير امور خارجه چين نيز پس از مذاکرات ژنو تاکيد کرد که ايران بايد به پيشنهاد گروه موسوم به 1+5 پاسخ مثبت بدهد.
ليو جيه چي، معاون وزير امور خارجه چين (که در مذاکرات هسته اي ژنو حضور داشت) پس از اين نشست به روزنامه مک کلاچي گفت که ايران بايد هرچه زودتر به اين پيشنهاد «پاسخ مثبت» بدهد.
خاوير سولانا رييس سياست خارجي اتحاديه اروپا گفته که بسيار اميدوارم که ظرف دو هفته ما به صورت تلفني يا فيزيکي درباره تغيير ديدگاه چيزي بشنويم.
وي افزود: ايراني ها به خوبي مي دانند در صورتي که اتفاقي غير از اين رخ بدهد چه خواهد شد.
يک مقام اروپايي که در مذاکرات حاضر بود و حاضر به افشاي نامش به دليل محرمانه بودن مذاکرات نشد، گفت که سولانا در پشت درهاي بسته بسيار صريح تر بود و پيشنهاد ايران براي برگزاري سه جلسه ديگر براي مذاکره درباره «تعليق در ازاي تعليق» را رد کرد.
وي به نقل از سولانا که با جليلي صحبت مي کرد افزود: ما به دنبال نشست ديگري نيستيم. ظرف دو هفته تماس تلفني با ما داشته باشيد و به ما بگوييد «بله» يا «خير».
اين روزنامه افزود: به نظر مي رسد اتحاديه اروپا فردا تحريم هاي خود را از جمله در خصوص مسدود کردن سرمايه هاي بانک ملي ايران عليه تهران اعمال کند.
يک ديپلمات اروپايي ديگر که او نيز خواست نامش فاش نشود، گفت که تحريم هاي جديد سازمان ملل ممکن است محدوديات مالي بيشتري را اعمال کند اما کشورهاي مربوطه هنوز مشاورات درباره تدابير خاص را آغاز نکرده اند.
مذاکرات دوباره وزراي امور خارجه
روزنامه الوطن چاپ عربستان نيز نوشت: وزيران امور خارجه کشورهاي عضو اتحاديه اروپا فردا در بيست و هفتمين دور از نشست هاي خود نتايج مذاکرات سولانا و جليلي را بررسي مي کنند.
اين روزنامه افزود: در اين نشست دو روزه که در بروکسل به رياست برنارد کوشنر، وزير خارجه فرانسه تشکيل مي شود مسائل موجود در عرصه هاي بين المللي و اروپايي بررسي مي شود که از جمله آن بررسي نتايج حاصل از ديدار خاوير سولانا، رييس سياست خارجه اتحاديه اروپا و سعيد جليلي مذاکره کننده ارشد تيم هسته اي ايران و نتايج کنفرانس بين المللي گفت وگوي اديان در مادريد و تاثير آن بر مساله مبارزه با تروريسم است.
نقشه راه، دو هفته آينده
مدير سياست خارجي و امنيت بين الملل شوراي عالي امنيت ملي اعلام کرد: در مذاکرات ژنو توافق شد دو هفته آينده، نقشه راه مذاکرات متقابل آينده مشخص شود.
علي باقري با اشاره به مذاکرات در ژنو،افزود: بر اساس نقشه راهي که توافق مي شود; جدول زماني و موضوعي، اولويت ها و الزامات هر يک از طرفين تعيين خواهد شد و بر اساس آن چارچوب ادامه مذاکرات مشخص مي شود.
وي اضافه کرد: در اين مذاکرات ايران و طرف مقابل هريک پيشنهادي را براي نقشه راه مذاکرات متقابل آينده مطرح کردند و مذاکرات براي توافق بر نقاط مشترک آن تا دو هفته آينده انجام خواهد شد.