نسخه شماره 1703 - 1386/10/10 -

 نگاهي به انجمن اوليا و مربيان
  فاصله تا يک نهاد تاثيرگذار در مدرسه 

انجمن اوليا و مربيان با توجه به اهداف آن، يک نهاد آگاه  کننده در موضوعات اسلامي، تربيتي، آموزشي و پرورشي است اما در سال هاي گذشته استفاده از اين نهاد در مسايل مالي مدارس، عملا تنزل جايگاه انجمن اوليا و مربيان در نزد والدين را در پي داشته است.
به گزارش ايرنا، اگر چه در بند  7 اهداف اين انجمن «جذب امکانات و نيروهاي مردمي براي مشارکت همه جانبه آنان در پيشبرد اهداف آموزش و پرورش» از کارکردهاي اين نهاد برشمرده شده اما به نظر مي رسد دراين سال ها به طور خواسته يا ناخواسته اين مورد بيشتر مورد توجه دست اندرکاران قرار گرفته و به همين دليل تلاش و کوشش هاي دست اندرکاران انجمن در سال هاي بعد براي رهايي اوليا از اين ذهنيت، چندان موفق نبوده است.
آگاه تر ساختن والدين به معارف اسلامي در خصوص رشد و پرورش کودکان، تبيين مسووليت ها و تقويت احساس آن در اوليا، ايجاد و تقويت و تحکيم رابطه صميمي بين اولياو مربيان، فراهم کردن موجبات تحکيم مباني شخصيت و تقويت خود آگاهي در آينده سازان و مطالعه و آشنا ساختن اوليا به مسايل اقتصادي خانواده و جامعه از جمله اهداف انجمن اولياو مربيان است.
قدرمسلم حمايت دست اندر کاران مدرسه از انجمن اوليا و مربيان از آسان ترين راه رسيدن به يک انجمن کارآمد و موثر در مدرسه است که دراين زمينه نبايد نقش مدير مشارکت جو در دستيابي به اين هدف را ناديده گرفت.
ايجاد زمينه مشارکت فکري، فرهنگي، عاطفي و آموزشي اوليا، تقويت هماهنگي و همسويي تربيتي و آموزشي خانه و مدرسه و نظارت بر چگونگي اخذ کمک هاي مردمي با رعايت قوانين و مقررات مربوط از وظايف مهم ديگر انجمن اوليا و مربيان واحدهاي آموزشي است که متاسفانه در کاغذهاي مدارس مانده است.
محمدي يکي از اولياي دانش آموزان درباره کارکرد انجمن اوليا و مربيان در مدرسه به خبرنگار ما گفت: هنوز با کارآمدي انجمن اوليا ومربيان در مدرسه به عنوان يک نهاد ايده آل و موثر فاصله زيادي داريم زيرا هنوز مدرسه نتوانسته از توانايي والدين در امور مدرسه بهره گيري مناسبي داشته باشد.
وي افزود: هنوز برخي از اوليا وقتي نام انجمن اولياو مدرسه را مي شنوند بي اختيار ذهن آن ها به طرف جذب کمک هاي مردمي در مدرسه مي افتد در حالي که اهداف و وظايف انجمن اوليا و مربيان در مدرسه فراتر از اين موضوع است.
حسيني پدر يکي از دانش آموزان دوره متوسطه گفت: ذهنيت برخي از والدين از عملکرد گذشته انجمن اوليا و مربيان در مدرسه باعث شد که اوليا کمتر در امور مدرسه مشارکت کنند و اين امر فرآيند تعليم و تربيت در مدرسه را با اختلال روبرو کرده است.
تقي پور که فرزندش در پايه سوم دوره متوسطه يکي از دبيرستان هاي تهران تحصيل مي کند نيز گفت: برخي از انجمن هاي اوليا و مربيان مدرسه از کارايي موثري در مدرسه برخوردارند و اين امر به آگاهي و آشنايي اعضاي انجمن با وظايف و اهداف انجمن اوليا و مربيان برمي گردد. وي با تاکيد بر اينکه کارايي انجمن اوليا و مربيان مدرسه مي تواند بيش از اين در مدارس نمود پيدا کند، افزود: حس مشارکت جويي مديران و دست اندرکاران مدارس نيز در موفقيت و کارايي انجمن اوليا و مربيان موثر است و بهتر است که مسوولان ياد شده آموزش هاي لازم را در اين خصوص طي کنند.
مدير مدرسه راهنمايي ميثاق «شاهد» نيز به خبرنگار فرهنگي ايرنا گفت: جايگاه والدين در تصميم گيري ها و تصميم سازي ها، جلب همکاري، مشارکت و همياري براي بهبود تعليم و تربيت است.
«اکرم منتظري» افزود: اگرچه انجمن اوليا و مربيان در سال هاي اخير جايگاه بهتري نسبت به سال هاي گذشته در ميان والدين پيدا کرده اما هنوز اوليا از اهداف و وظايف اين نهاد توجيه نيستند که اين موضوع ارتباط اندک خانه و مدرسه بر مي گردد.
وي توضيح داد: معمولا در ابتداي هر سال، محمع عمومي انجمن اوليا و مربيان در مدرسه تشکيل مي شود ولي تشکيل اين مجمع در طول سال تحصيلي پيگيري نمي شود در حالي که براي حل مشکلات مدرسه و دانش آموزان بايد اين جلسات بيشتر برگزار شود.
منتظري گفت: ضروري است که علاوه بر تشکيل جلسات انجمن اوليا و مربيان که با حضور اعضاي انجمن برگزار مي شود، مجمع عمومي انجمن نيز در طول سال تحصيلي با حضور اوليا تشکيل شود تا ارتباط تنگاتنگ خانه و مدرسه براي حل مشکلات آموزشي و پرورشي و ساير مسايل آموزشگاه حل شود.  وي خاطرنشان کرد: شايسته است با برگزاري اين جلسات ولي دانش آموز از مشکلات آموزشي، پرورشي و فيزيکي مدرسه آگاه شود و خود به دنبال حل اين مشکلات برآيد.
مدرس مدرسه ميثاق شاهد گفت: تمرکز مجمع عمومي بر روي مشکل مالي مدرسه، باعث دور شدن والدين از آموزشگاه ها مي شود درحالي که مدرسه غير از مشکلات مالي، مشکلات آموزشي و پرورشي دارد و مدرسه براي رشد همه جانبه شخصيت دانش آموز نياز به حضور مستمر پدر و مادر در کانون مدرسه دارد.  وي گفت: ارتباط خانه و مدرسه بايد هم به صورت فرد و هم به صورت گروهي باشد و دراين صورت است انجمن به عنوان حلقه و پل ارتباطي بين دو کانون نقش موثري خواهد داشت.
وي افزود: نقش انجمن اوليا و مربيان بايد به صورت کلان در منطقه ، سازمان آموزش و پرورش و وزارتخانه ديده شود و در ساختار مديريتي نيز گنجانده شود.  مدير کل مشارکت هاي مردمي سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان به خبرنگار ما گفت: مديران مدارس بايد درهاي مدارس را به سوي اوليا باز کنند و به طور جدي از آن ها در اداره مدرسه ياري بخواهند.
«محمدعلي لقايي» اظهارداشت: بايد بسترهاي مناسب براي تحقق اين ايده و هدف را فراهم آوريم و من فکر مي کنم مديران مدارس براي بسترسازي، نقش اساسي و اصلي را دارند و خانواده ها نيز براي اين همکاري کاملا آمادگي دارند.
وي توضيح داد: مدير مدرسه بايد در مدرسه را بر روي خانواده ها باز کند و در تصميم گيري و تصميم سازي از آنها کمک بخواهد.
لقايي خاطرنشان کرد: چنانچه مدير مدرسه روحيه مشارکت جويي نداشته باشد قطعا خانواده ها پشت درهاي مدرسه مي مانند و در نتيجه مدرسه از توان و تخصص خانواده ها محروم خواهد شد.
وي در پاسخ به پرسش خبرنگار ايرنا در مورد برنامه هاي انجمن اوليا و مربيان براي ايجاد پيوند بيشتر بين خانه و مدرسه گفت:ما امسال براي اينکه اين پيوند را عميق تر کنيم در سطح مناطق و استان ها شوراي انجمن اوليا و مربيان تشکيل خواهيم داد.
لقايي درباره نقش اين شورا در حمايت از انجمن اوليا ومربيان گفت: نقش اين شوراها بيشتر حمايت از انجمن اوليا و مربيان مدرسه و ساماندهي خواسته ها و انتظارات انجمن است.
وي افزود: اين شورا وظيفه شناسايي تخصص و مهارت هاي خانواده و تعميم دادن آن به ساير مدارس و همچنين ارزيابي فعاليت هاي مدارس و تشويق انجمن هاي موفق است.
خبرنگار ايرنا از ساماندهي مشارکت هاي مردمي در مدارس از مديرکل مشارکت هاي مردمي انجمن اوليا و مربيان سوال کرد که لقايي گفت: سال گذشته يک دستورالعمل با دستور وزير ابلاغ شد که براساس آن شوراهاي آموزش و پرورش مناطق و استان ها موظف شدند هر سال بعداز بازگشايي مدارس نسبت به اخذ وجه به شکل داوطلبانه و اختياري اقدام کنند.  براساس اين تصميم قبوضي چاپ مي شود و با هماهنگي مدير و رييس انجمن، اين قبوض در اختيار خانواده ها قرار مي گيرد و خانواده داوطلبانه و به هر ميزاني که تمايل داشته باشند به مدرسه کمک مي کنند.  وي درباره نحوه برخورد نامناسب برخي از مدارس در چگونگي اخذ کمک هاي مردمي گفت: بايد حرمت دانش آموزان در اين فرآيند حفظ شود و به مديران مدارس توصيه مي کنيم، خانواده هايي را که تمکن مالي نداشته  يا تمايل به کمک به مدرسه ندارند را تحت فشار قرار ندهند و احترام و آبروي آن ها را در محيط مدرسه حفظ کنند.
لقايي در عين حال گفت: برخي مدارس براي ارتقاي سطح آموزش وتربيت دانش آموزان اقدام به برپايي برنامه هاي فوق العاده مي کنند که اگرچه شرکت در اين برنامه ها اختياري است اما برخي مديران براي تقويت مطالب درسي از دانش آموزان مي خواهند دراين برنامه ها شرکت کنند که شرکت کنندگان بايد حتما مبالغ آن را بپردازند.
وي افزود: رويکرد سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان در دو سال گذشته به سمت درگير کردن فکري، ذهني، آموزشي و تربيتي خانواده ها با آموزش و پرورش بوده است.
لقايي خاطرنشان کرد: دراين راستا تلاش ما اين است که ارزش هاي خانواده و نظام آموزش و پرورش در شخصيت دانش آموزان شکل گيرد تا اين ارزش ها همسو و هم جهت شود و در نتيجه دانش آموز پس از خروج از مدرسه پويا شده و پيشرفت تحصيلي و تربيتي در او محسوس باشد.  معاون سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان کشور گفت: چنانچه اوليا در فرآيند تعليم و تربيت مشارکت نکنند هدف هاي تعليم و تربيت محقق نخواهد شد.
«فريبرز حميدي»  اظهار داشت: در هفته پيوند لازم است که اوليا با حضور در مدارس و شرکت در انتخابات انجمن اوليا و مربيان، مشارکت عملي در تصميم گيري هاي تربيتي را تحقق بخشند.  وي گفت: ضروري است خانه و مدرسه با يکديگر ارتباط داشته باشند و به وسيله هم انديشي در خصوص مسايل تربيتي، دانش آموزان را به سوي کمالات الهي و انساني سوق دهند.
وي افزود: بعد از خانه و خانواده، مهمترين عامل تربيت افراد، مدارس است در مدارس دانش آموزان در کنار آموزش، پرورش هم مي يابند و معلم بعد از والدين، نزديکترين شخص به دانش آموز است.
معاون سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان تاکيد کرد: اوليا و مربيان يا خانه و مدرسه بايد در زمينه هاي آموزشي و پرورشي دانش آموزان به يک هماهنگي و تفاهم برسند تا فرآيند تعليم و تربيت فراگيران به خوبي تحقق يابد.
وي گفت: خانه و مدرسه دو کانون مقدس تربيتي هستند که ارکان جامعه سالم و پويا را در آموزش و پرورش تشکيل مي دهند لذا با ارتباط و تعامل بين والدين و مربيان و با مشارکت و هم فکري آن هاست که امور آموزشي و پرورشي دانش آموزان به شرايط ايده آل و مطلوب مي رسد.  حميدي با تاکيد بر برگزاري مطلوب هفته پيوند گفت: استحکام بخشيدن به روابط بين خانه و مدرسه، ايجاد فضايي مناسب براي تبادل افکار، تبيين جايگاه انجمن اوليا و مربيان و آشنا کردن هرچه بيشتر خانواده ها با نقش آموزش و مشاوره خانواده از جمله اهداف برگزاري اين هفته است.
قائم مقام وزير آموزش و پرورش در سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان هم گفت: مديران مدارسي که حضور اوليا رابه خاطر پول مي خواهند و موضوع «پول» را پيش مي کشند، باعث حضور کمرنگ آن ها در مدرسه مي شوند.
«ابوالفضل خادميان»  گفت: چنانچه مديران مدارس مشارکت جو نباشند  يا به جاي مشارکت چندگانه، مشارکت تک بعدي را دنبال کنند، باعث حضور کمرنگ اوليا در مدرسه مي شوند که البته اين موارد در مدارس ما کم ديده مي شوند.
وي افزود: مديران مدارس بايد اوليا را براي حضور چندگانه و چند بعدي از جمله عاطفي، مالي و تخصصي به همکاري دعوت کنند و چنانچه بسترهاي مناسب فرهنگي در مدارس مهيا شود، اوليا نيز مشتاقانه در مدرسه حضور مي يابند.
خادميان درباره شکل هاي ديگر حضور کمرنگ اوليا در مدرسه گفت: برخي از اوليا ممکن است خارج از مقررات و قانون توقعاتي از مدرسه داشته باشند، که اين عامل در عدم حضور اوليا موثر است.
وي افزود:ما براي اينکه حضور مردم در مدرسه نهادينه و قانون مند کنيم به دو مقوله فرهنگي و قانوني و ساختار نيازمند هستيم و در حال حاضر مشکل اصلي و عمده ما اين دو مسئله است.
خادميان توضيح داد: در برخي از نقاط کشور، مشکلات فرهنگي داريم.
«دراين مناطق برخي از مردم به تعليم وتربيت توجه نمي کنند يا اولويت اول آنها نيست که اين مسئله بر مشکلات دامن مي زند و ازطرفي مديران و مسوولان آموزش و پرورش نيز مردم را به حضور در مدرسه ترغيب نمي کنند.» وي مشکل ديگر را ساختار آموزش و پرورش دانست و گفت: ممکن است برخي از قوانين و مقررات نظام تربيت و تعليم کشور نيز اجازه مشارکت مردم را ندهد که البته در درون آموزش و پرورش اين مشکل وجود ندارد و اوليا مي توانند وارد شوند و قانونگذار نيز حضور مردم در مدرسه رابه عنوان يک رکن پذيرفته است.  وي در پاسخ به پرسش خبرنگار ايرنا در خصوص ميزان مشارکت و اهميت انجمن اوليا و مربيان در مدارس کشور گفت : انجمن اوليا و مربيان در شوراي مدرسه به عنوان بالاترين مرجع تصميم گيري مدرسه و شوراي مالي مدرسه حضور دارد.
رييس سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان افزود: انجمن اوليا و مربيان در شوراي مدرسه نماينده دارد و اين نقش قانوني را قانونگذار به انجمن داده است.
وي درباره افزايش اختيارات انجمن اوليا و مربيان گفت: هم اکنون شوراهاي قانوني شهرستان، مناطق و استان انجمن اوليا و مربيان تشکيل شده است.
خادميان گفت: امسال رييس سازمان مرکزي انجمن اوليا و مربيان در کميسيون هاي توسعه و منابع انساني و همچنين آيين نامه ها و مقررات شوراي عالي آموزش و پرورش عضو شد که از وضع قوانين به نفع اوليا دفاع مي کند.
وزير آموزش و پرورش هم باتاکيد بر ارتباط تنگاتنگ خانه و مدرسه، گفت:  رسالت تعليم و تربيت يک رسالت ملي است و همه ارکان جامعه و خانواده بايد در اين مسير همکاري کنند.
وي با بيان اينکه «حضور اوليا در مدرسه يک حق است» افزود: بايد عدم حضور اوليا در مدرسه به عنوان ضد فرهنگ تلقي شود و لازم است خانه و دست اندرکاران مدرسه لحظه به لحظه با هم ارتباط داشته باشند.
فرشيدي تصريح کرد: مدرسه بايد پاسخگوي اوليا باشد و بايد مکانيزمي طراحي شود تا زمينه اين ارتباط آسان شود.  وي گفت: تعليم و تربيت صرفا وظيفه دستگاه آموزش و پرورش نيست بلکه آموزش و پرورش در اين مسير وکيل خانواده در امر تعليم و تربيت محسوب مي شود.
وزير آموزش و پرورش با اشاره به اينکه «کار انجمن اوليا و مربيان نبايد نمادين باشد» گفت: سال گذشته يک ميليون نفر از اوليا به عضويت انجمن اوليا و مربيان مدرسه در آمدند و در همکاري با مدرسه مشارکت کرده اند.
وي گفت: سال گذشته شوراي عالي آموزش و پرورش تصويب کرد که انجمن هاي اوليا و مربيان در سطح منطقه و استان تشکيل شود.
فرشيدي با اعلام «تدوين طرح ساماندهي و استانداردسازي سرويس مدارس در وزارت آموزش و پرورش»، گفت: اين طرح به وزارت کشور ارسال شد و بزودي تقديم هيات دولت خواهد شد.  واقعيت اين است که هنوز اهميت و تاثيرگذاري نهاد انجمن اولياو مربيان در بين مسوولان مدرسه و اولياي دانش آموزان به درستي مورد توجه قرارنگرفته است. 
اگرچه برخي از مدارس با اطلاع از نقش سازنده انجمن در مدرسه، فعاليت اين نهاد در مدرسه را از حالت اجراي فعاليت هاي کليشه اي و تکراري خارج کرده اند اما هنوز انجمن اوليا و مربيان در بسياري از مدارس کشور مهجور و ناشناخته است.  هنوز از نهاد انجمن اوليا و مربيان به عنوان تدارکاتچي مدرسه نام برده مي شود و اين امر دقيقا خارج از وظايف و اهداف اين انجمن است. 
نظام آموزشي کشور اگر به دنبال يک انجمن اولياو مربيان کارآمد و تاثيرگذار در مدرسه است بايد ابتدا وظايف و اهداف اين نهاد را به درستي نزد اوليا و مربيان تبيين کند و تبليغات مربوط به انجمن را در خارج از مدرسه پيگيري نمايد.
انجمن اوليا و مربيان هنوز براي رسيدن به يک نهاد تاثيرگذار و سازنده در مدرسه فاصله طولاني دارد و اين مهم با اصلاح و اجراي مفاد اساسنامه اين انجمن قابل دستيابي است.


نسخه چاپي ارسال به دوستان